Tıbbi tedavi

Romatizma hastası çocuklar ağrılara, iltihaba ve duruma göre romatizmal ateşe karşı ilaca ihtiyaç duyar. İlaçlar ayrıca, romatizmal hastalık sürecini yatıştırmaya ve zamanında başlanması halinde eklemlerde, gözlerde ve iç organlarda kalıcı hasarları önlemeye yardımcı olurlar.

Steroit içermeyen romatizma ilaçları (NSAR)

Bu ilaçlar ağrı kesici, iltihap önleyici ve ateş düşürücü etkiye sahiptirler. Romatizmal hastalıkların semptomlarını tedavi etmek için kullanılırlar. Söz konusu ilaçlar içinde ör. ibuprofen, diklofenak, naproksen ve indometazin sayılabilir. Celebrex, Arcoxia ve diğer koksiblerin çocuklara verilmesi yasak olup, ancak ve ancak istisnai hallerde kullanılması düşünülebilir.

NSAR’ın istenmeyen etkileri arasında özellikle sindirim sistemi şikâyetleri (bulantı, karın ağrısı, iştahsızlık, ishal veya kabızlık) ile baş ağrısı, yorgunluk ve konsantrasyon bozukluklarına dikkat edilmelidir. Ender olarak depresiflik veya agresiflik gibi davranış değişiklikleriyle de karşılaşılabilir.

Hastalığı değiştirici romatizma ilaçları (DMARD’lar)

Hastalığı değiştirici romatizma ilaçları (DMARD’lar)

Romatoit iltihap NSAR ile yatıştırılamaz ise DMARD tabir edilen ilaçlar gerekli olacaktır. Bunlar, romatizmal hastalığın ortaya çıkışında etkin rol oynayan bağışıklık sistemini yeniden düzenleyici etkiye sahiptir. DMARD’ların etkisini göstermesi haftalar, hatta aylar alabilir.

Metotreksat standart tedavi olarak kabul edilir. Diğer ilaçlara, Metotreksat’ın kaldırılamaması ya da etkili olamaması halinde başvurulabilir. Duruma göre çeşitli DMARD’lar birlikte kullanılabilir.

DMARD’lara sıtma ilacı klorokin (Resochin), hidroksiklorokin (Quensyl), sülfasalazin (Azulfidine) ile bağışıklığı baskılayıcı etkiye sahip metotreksat, azatioprin (Imurek), siklosporin (Sandimmun, Immunosporin), leflunomid (Arava) ve mikofenolatlar (CellCept, Myfortic) dâhildir.  

DMARD’ların istenmeyen etkileri çok çeşitli olabilmektedir. Bu yüzden düzenli klinik muayeneleri ve laboratuvar kontrolleri şarttır.

Biyolojik ajanlar

Biyolojik ajanlar

Bunlar, vücudun kendi ulak maddelerini veya bağışıklık sisteminin sinyal aktarım yapılarını hedef alıp, romatizmal hastalığın oluşmasında rol oynayan süreçleri etkileyen yeni geliştirilmiş ilaçlardır. Bu ilaçların başında TNF-alfa blokeri etanercept (Enbrel®), adalimumab (Humira®) ve infliksimab (Remicade®) sayılabilir. Etanercept ve adalimumab, 2 yaşın üzerindeki poliartiküler artrit hastası çocuklara verilebilir. TNF-alfa blokeri tedavisinin yeterli etkiyi sağlayamaması durumunda, çocuklara 6 yaşından sonra abatacept (Orencia®) ve 2 yaşından sonra da tocilizumab verilmesine olanak tanınmıştır.

Sözü edilen biyolojik ajanlar, ateş, döküntü ve organ tutulumu içeren sistemik süreçlerde daha az etkili olacaktır. Bu tip bir hastalıkta interlökin-1 antagonisti anakinra (Kineret®) ve canakinumab (Ilaris®) ile interlökin-6 antagonisti tocilizumab (RoACTEMRA®) etkili olmaktadır. Bunun dışında halen piyasada olan veya önümüzdeki yıllarda piyasaya çıkması beklenen başka biyolojik ajanlar da vardır. Artritli çocuklara sunulan bu tedavilerin yasal izinleri nispeten büyük çaplı uluslararası araştırmalara bağlanmıştır. Gereken yasal izni (henüz) alamamış bir ilaçla gerçekleştirilecek bir tedavinin masraflarının karşılanması için ilgili sağlık sigortasına dilekçe verilmelidir. Bu prosedüre biyolojik ajanlarda özellikle dikkat edilmelidir, zira söz konusu ilaçlar epey pahalı olup yıllık tedavi masrafları 20 000 Avro’yu aşabilmektedir.

Biyolojik ajanlarla ilintili temel sıkıntı, vücudu enfeksiyonlara yatkın kılmaları; verem, osteomyelit, kan zehirlenmesi gibi şiddetli birtakım enfeksiyonlara yakalanma riskini arttırmalarıdır. Uzun süreli kullanımlarında belli birtakım habis hastalıkların (başta lenfoma) riskini arttırmaları da olasıdır.

Bu yüzden titiz bir endikasyon tespiti ve tedavinin yakın takibi kesinlikle şarttır.

Kortizon preparatları

Kortizon preparatları

Kortizon derhal etki eden, kuvvetli bir iltihap önleyici ilaçtır. Bu yüzden de sadece şiddetli eklem ağrıları, ciddi bir göz iltihabı veya tehlikeli kalp tutulumu gibi acil durumlarda başvurulur. Yıllar, aylar, hatta haftalar bazında yüksek doz (günde vücut kilosu başına 0,2 mg’dan fazla prednizon) uygulanması, gelişme geriliği, bedensel orantı bozuklukları (Cushing sendromu), osteoporoz, yüksek tansiyon ve başka birçok ağır yan etkiye yol açabileceği için, kortizon, romatizma hastası çocuklara ancak kısa süreli verilmeli, tercihan lokal olarak eklemler veya gözlerde kullanılmalıdır.

 

 

Lokal kortizon enjeksiyonu

Lokal kortizon enjeksiyonu

Hastalık yalnız az sayıda eklemde görülüyorsa veya poliartritte bazı eklemler diğerlerine kıyasla öne çıkıyorsa, eklem içi kortizon enjeksiyonu hızlı iyileşme sağlayabilir. İltihaplı tendon kılıfı veya enteze de iğne yapılabilir. Çocuklara müdahale öncesinde yeterli miktarda yatıştırıcı verilmelidir.

Burada önemli olan, iğne yapılan eklemin 3 gün dinlendirilmesi, 2 ila 4 hafta kısmen kullanılması ve tedavinin başından eklem işlevinin tamamen kazanımına dek günlük fizik tedavi uygulanması temelinde istikrarlı bir bakım sürecidir.

İridosiklitte ilaç tedavisi

İridosiklitte ilaç tedavisi

İlk tedavi kortizonlu göz damlaları ya da merhemi ile gerçekleştirilir. Bir yapışma (sineşi) tehlikesi söz konusu olursa göz bebeği ayrıca göz damlalarıyla büyütülmelidir. Sineşi oluşmuş bulunuyorsa çoğu durumda ilk günlerde ve haftalarda yüksek dozlu sistemik kortizon tedariki ve/veya lokal bir yarma kürüyle açılabilir.

İridosiklit eğer lokal tedaviyle yeterince kontrol altına alınamaz ise bağışıklık baskılayıcılar önerilir. Çok ağır vakalarda biyolojik ajanlar adalimumab (Humira), infliksimab (Remicade®) ve abatacept (Orencia®) de kullanılabilir.