Romatizma ve bakım

Avrupa Hastanedeki Çocuklar Birliği (EACH) bildirgesinin 8. maddesine göre: “Çocukların bakımı, meslek eğitimleri ve empatileriyle çocukların ve ailelerinin bedensel, ruhsal ve gelişimsel gereksinimlerini karşılamaya yetkin personelce gerçekleştirilmelidir.”

DZKJR tarafından sunulan tedavinin kalbinde, romatizma hastası çocuk bireyselliğiyle yer alır.

Bakım görevlileri başlıca romatizmal hastalıkları süreçleri ve tedavi olanaklarıyla tanıyor olmalıdır. Ne tip işlev kayıplarının beklenebileceğini, bunların nasıl telafi edilebileceğini, yardımın ve kendi kendine yardım desteğinin çerçevesini bilmelidir.

Çocuk hasta bakıcıları, her gün, günde 24 saat hastayla iletişimde olan tek meslek grubundandır! 

Bakım aşağıdaki görev alanlarını içermektedir:

  • Bakım süreci doğrultusunda temel bakım ve tedavi bakımı
  • Öngörülen tetkiklerin ve tedavinin yapılması
  • Danışma, sohbet ve refakat
  • Bakım kalitesinin temin edilmesi ve geliştirilmesi

Bakım süreci doğrultusunda temel bakım ve tedavi bakımı

Bakım süreci doğrultusunda temel bakım ve tedavi bakımı

Hastanın bütünsel ihtiyaçlarından hareketle oluşturularak sürekli güncellenen bakım sistematiğini bakım süreci olarak adlandırıyoruz. Bu süreçte hasta ile bakıcı arasında, ortak bir hedefe yönelen bir ilişki tesis edilmektedir. Bakım süreci organize, bütünsel temelli, bireysel bir bakımı olası kılar. Bu bağlamda, Fichter/Meier’in Altı Evreli Model’iyle sergilenen bir düzenleyici döngü söz konusu olur. Sistematik ve makul bir bakım planı hastaya kişisel bir bakım güvencesi sunduğu gibi bakım kalitesini de temin eder.

Bizim çalışmalarımız, Prof. Dr. Krohwinkel’ın 13 alana ayrılan “Yaşamdaki etkinlikler ve varoluşsal deneyimler (AEDL)” adlı kavramsal modeline dayanıyor. Bu model yardımıyla bir hastanın kişisel olarak hangi alanlarda bakım desteğine gereksinim duyduğu tespit edilebilmektedir.

Bakım uzman personeli bakım sürecine bilgi toplama = bakım anamnezi oluşturma ile başlar. Bu temel üzerine oturttukları bakım planında hastanın güncel ve kişisel bakım sıkıntıları ve olanakları belirlenip belgelenir. Bu bilgiler yardımıyla hastanın iyileşmesi ve sağlıklı kalmasına yönelik kesin hedefler içeren bakım tedbirleri saptanır. Düzenli bir değerlendirme, bakım sürecinin statik değil, sürekli olarak hastanın güncel ve kişisel durumuna uyacak bir yapıda olmasını sağlar.

DZKJR’de gündelik bakım bölümlere göre düzenlenmiştir. Bu düzende bir hastanın gereksinimleri her vardiyada belli bir çalışan tarafından karşılanır (mümkünse birbirini izleyen birkaç gün boyu). Böylece bakım uzmanının hastaya bütünsel bir sorumluluk bilinciyle bakım sunma gereksinimi de karşılanabilecektir.

Günlük vücut bakımının (temel bakım) uygulanışında bakım uzman personelinin görev kapsamı, gerekli bakım araçlarının kullanıma hazır hale getirilmesinden rehberliğe, motivasyondan bakımın kısmen ya da bütünüyle gerçekleştirilmesine dek geniş bir çerçevede yer alır.

Bakım görevinin önemli bir ayağı da, hastaları gözlemleyip fiziksel ve psikolojik hallerinin farkında olmaktır. Bakım uzman personeli gündelik işlerini yaparken, hastanın eklemlerinde ve ağrılarında olası değişiklikleri (oynaklık, rahatlatıcı duruş, sabah sertliği, fazla ısınma, şişlik) de gözler. Ayrıca bulantı, iştahsızlık, karın ağrısı, mide ve bağırsak şikâyetleri, döküntü ve cilt başkalaşımları, baş ağrısı, artan oranda yorgunluk ve karakter değişiklikleri gibi, olası tedavi yan etkileri belirtilerine ve fiziksel tedaviye verilebilecek çeşitli tepkilere de dikkat eder.

Takip edilecek bir başka ölçüt de hastanın moral durumudur. Yoğun, kimi hallerde uzun yıllardır süregelen iletişim sayesinde çoğunlukla kurulabilen sağlıklı güven ilişkisi, hastaya kaygılarını ve ihtiyaçlarını daima paylaşabileceği bir ortam sunar. Öte yandan bu yakınlaşma bakım personeline hastanın sözsüz iletişim mesajlarının satır aralarını okuma ve yanıtlama olanağı da tanımaktadır.

 

 

Öngörülen tetkiklerin ve tedavinin yapılması

Öngörülen tetkiklerin ve tedavinin yapılması

Romatizmal hastalıklara giren farklı vakaları birbirinden ayırabilmek için kapsamlı tetkikler gerekir.

Bakım uzman personeli tanıya yönelik tetkikleri bilir, ilgili hazırlıkları yapar ve hastayı bilgilendirir. Ayrıca her türlü muayene numunesinin temininde düzenleyici ve yardımcı rol oynar ve numuneleri ilgili laboratuvara iletir.

Gerek çocuğa güvenlik hissi vermek, gerekse gözetim görevini yerine getirmek için bakım uzman personeli hastaya hastanede ve hastane dışındaki muayenehane ve merkezlerde gerçekleşecek çeşitli muayenelerde eşlik eder.

Öngörülen tıbbi tedavi, ağızdan alınan ilaçlar, göz damlaları, merhem ve tentürler, enjeksiyon ve infüzyonlar, fitiller, tıbbi banyo ve buğular içerir.

Bunların hazırlanması ve uygulanması çocuk hasta bakıcısının görevidir. Bakım uzman personeli burada kesin dozaja, ilaç zamanlarına ve ilacın verilme şeklinin hastanın yaşıyla uyumlu olmasına dikkat eder. Ayrıca, hastaya verilen tıbbi tedavinin olası yan etkilerine karşı uyanık olarak gereken durumda müdahale eder.

Çocuk hasta bakıcısının bir diğer görevi de, hastaya, alacağı çeşitli ilaçlara yaklaşımı konusunda bilgi vermek, hastayı yönlendirip ilaçların doğru kullanımı yönünde eğitmektir. Bu sayede hastanın başkalarına bağımlı olmayıp kendi sorumluluğunu üstlenebilmesi de pekiştirilir.

Ağrı, eklem iltihabı ve hareket engeli gibi şikâyetlerin tedavisi kapsamında kararlaştırılan fiziksel tedbirler, ilgili serviste bakım uzman personeli tarafından her gün birkaç kez hastayla uygulanır ve etkinlikleri gözlemlenir. Bu göreve, sorunlu eklem veya kas bölgesinin alkol veya merhem sargısı ile veya buz torbası ya da sıcak kompresle pansumanı dâhildir.

Bakım uzman personeli ayrıca atel ve süyek gibi desteklerin ve hareket etmeye yardımcı Münster atı, üçteker ve tedavi skuteri gibi araçların çocuklarca tedavinin öngördüğü düzende aksatılmadan kullanıldığını gözetir. Bu arada atel sargısını düzenli olarak yenilerken eklemlerin yanlış duruşunu da düzeltir.

Tedavi destekleyici tüm bu bakım tedbirleri hastalar nazarında yerine göre uzun süren, zahmetli, hatta acı veren süreçler olarak algılanabilir ve zaman zaman anlayışla karşılanmayabilir. Bu yüzden de çocuk hasta bakıcılarının son derece sabırlı, empatik, ikna kabiliyetine sahip, tatlı dilli, anlayışlı ve hatta yaratıcı nitelikte oluşu, öngörülen tedavi planının uygulanabilmesinde belirleyici olacaktır.

Bakım uzman personeli eklem içi ponksiyon veya enjeksiyonu gibi özel müdahaleleri düzenler ve hazırlar, hastaya müdahalenin olacağı odaya kadar eşlik eder ve müdahale sonrasında hastanın, bakım kriterleri doğrultusunda yakın takibini ve bakımını üstlenir. Hastalar çoğu zaman korktukları yahut heyecanlandıkları bu özel zamanlarda, çocuk hasta bakıcılarından büyük ölçüde empati ve şefkat bekleyebilmektedir.

Tedavileri, tetkikleri, vizitleri ve okulu kapsayan pürüzsüz bir gündelik işleyişin organizasyonu ve koordinasyonu kadar, hastanın ihtiyaç duyduğu dinlenme saatlerinin yaratılması da bakım uzman personelinin sorumluluğundadır.

Gereken her türlü ilacın ve malzemenin tedariki, siparişi, doğru saklanması, hatta çevreci bilinçle atımı da aynı şekilde görev kapsamına girer. Bu süreci doğru yönetebilmek ise hem bilgi birikimi, hem de ekonomik yaklaşım gerektirir.

Danışma, sohbet ve refakat

Danışma, sohbet ve refakat

Garmisch tedavi yaklaşımının temelinde, özerk bir kişilik olarak çocuğa ve gence bütünleşik bakış yatmaktadır. Hastanın, şikâyetlerinin ve dileklerinin ciddiye alındığı, güven ilişkisinin hâkim olduğu bir ortamda, çocuk hasta bakıcıları gerek hasta, gerekse hasta yakınları ve hatta tedaviyle alâkası olan herkes için sürekli bir aracı ve başvuru adresidir.

Bakım uzman personeli hastaya her gün ileri düzeyde empati ve pedagojik becerilerle yaklaşarak onu dinler, ciddiye alır, cesaretlendirir, korkularından arındırmaya çalışır ve motive eder.

Çocuk hasta bakıcıları her yeni hastaya kaldığı servisi ve hastanede mevcut tüm önemli danışma merkezlerini göstererek servisin işleyişini ve hastane düzeninin genel kurallarını açıklar. Hastanın servise uyum sağlamasına yardımcı olur, oyalanmasına yönelik önerilerde bulunur ve hastanenin sunduğu çeşitli boş vakit etkinliklerden haberdar olmasını sağlar. Kendisini yalnız hisseden veya ev hasreti çeken hastaları teselli eder, onlarla oyun oynar veya onlara kitap okur.

Çocuk hasta bakıcıları hastalarıyla vardır!

Anne babalar ve hasta yakınları da içlerinin rahat olmadığı hallerde, herhangi bir soru işareti veya ricaları olduğunda bizi hep bir başvuru adresi olarak görmektedir. Bakım uzman personeli, işinin kilit bir boyutunu oluşturduğuna inandığı bu ödeve de seve seve yeterince zaman ayırır.

Bakım kalitesinin temin edilmesi ve geliştirilmesi

Bakım kalitesinin temin edilmesi ve geliştirilmesi

Hastanemiz, kalite yönetimimiz çerçevesinde, örneğin bakım standartlarında dile getirilen somut tanımlamalarla kalite çıtasını sürekli yenilemektedir. Bu sayede bakım ekibi genelgeçer normlarla uyumlu bir hizmet sunabilir ve böylece bakım kalitesini temin edebilir. Sürekli kalite geliştirme için bakım uzman personeli disiplinler arası kalite çemberlerinde yer alır.

Mesleki bilgi ve becerileri en üst düzeyde tutmanın gereğini sürekli olarak yerine getirmek mesleki yeterliğin olmazsa olmaz koşuludur. Bakım uzman personeli kurumsal eğitim çerçevesinde birçok farklı olanaktan faydalanır. Bunlara dâhil olan “Werdenfels Ağrı Konferansı” ve sürekli tekrarlanan “Garmisch Romatizma Kursu”, çocuklukta romatizma teşhisi ve tedavisine dair disiplinler arası bir eğitim sağlayarak bakım uzman personelinin güncel bilgilerle donatılmış olduğunu gözetir. Ayrıca çeşitli mesleki yayınlar da ellerinin altındadır.

Bakımda mesleki uzmanlık vizitlere katılmak suretiyle de önemli oranda geliştirilir. Tedaviyle ilintili farklı farklı meslek gruplarından uzmanların, çeşitli hastalık tipleri ve süreçlerine yönelik deneyim ve gözlemlerini paylaşması bu gelişime katkıda bulunur.

Bu şekilde geliştirilen mesleki bilgi ve beceriler, yeni gelmiş, romatizmal hastalıklara dair deneyimi henüz az olan bakım görevlilerine devamlı olarak aktarılır.